Vooronderstellingen van taal

Hoe komt het dat we in staat zijn elkaar te begrijpen? Hoe komt het dat we betekenis kunnen geven aan datgene wat de ander zegt?

‘Vooronderstellingen van taal’ gaat veel verder dan de traditionele grammatica. Het gaat er over hoe het samenspel van woorden ervoor zorgt dat de zin als geheel betekenis krijgt. Als je dit onderwerp goed beheerst, zal het nog makkelijker worden om je taal krachtiger te maken. Het spreken van de taal bevindt zich op het niveau van de oppervlakte, terwijl het effect van taal zich bevindt in de dieptestructuur, namelijk de interne voorstelling die de toehoorder maakt. Taal is daarin het belangrijkste voertuig.

Het onderwerp ‘vooronderstellingen van taal’ helpt ons het de werking van taal te begrijpen. Het leert ons op een andere manier naar taal te kijken dan de traditionele grammatica. Het geeft antwoord op de vraag welke mentale processen zich in ons hoofd afspelen, zodanig dat we taal kunnen begrijpen. Vooronderstellingen van taal is de basis van taal en het zal ons helpen om nog bewuster naar taal te luisteren en het te gebruiken.

Zo is er bijvoorbeeld een verschil tussen de zin, “Heb je nog vragen” en “Welke vragen heb je?” In de zin “Welke vragen heb je?” wordt verondersteld dat je vragen hebt terwijl dat in de zin “Heb je nog vragen?” open wordt gehouden.

Dezelfde structuur is te herkennen in de zinnen “Heb je wat geleerd?” en “Wat heb je geleerd?”.

Door stil te staan bij de vooronderstellingen in onze taal ontdekken we veel over de interne representaties van mensen en kunnen we antwoorden vinden op vragen of problemen. Het hanteren van de ‘vooronderstellingen van taal’ betekent dat we de vanzelfsprekendheden in gedachten van mensen aan de orde kunnen stellen en ze daarmee kunnen leiden naar verandering.

Gebruik van de Vooronderstellingen van taal

We gebruiken de vooronderstellingen van taal voor twee doeleinden:

• Om te herkennen wat wordt voorondersteld in de taal van een persoon.
• Om nieuwe interne representaties te creëren bij een persoon.
 

De 9 taalpatronen

1. Bestaan

Te herkennen aan zelfstandige naamwoorden en persoonlijk voornaamwoorden.

• “Hij loopt langs het huis.”
• “Mijn dochter heeft een nieuwe fiets.”

2. Mogelijkheid / noodzakelijkheid

Te herkennen aan alle woorden die een mogelijkheid of een noodzakelijkheid weergeven (modale operatoren).

• “Hij zou thuis kunnen zijn (mogelijkheid).”
• “Dit onderdeel moet je leren (noodzakelijkheid).”

3. Oorzaak – gevolg (A > B)

Te herkennen aan koppelwoorden die zinsdelen aan elkaar verbinden en waarbij het ene deel het gevolg is van het andere deel (A>B). Luister naar woorden zoals ‘‘als … dan’, ‘omdat’…

• “Als je oplet dan zul je leren.”
• “Omdat jij me helpt, zal het je lukken.”

4. Complexe equivalentie (A=B)

Te herkennen aan koppelwoorden die zinsdelen aan elkaar verbinden en waarbij beide zinsdelen aan elkaar gelijkgesteld worden als zijnde gelijkwaardig (A=B). Luister naar woorden zoals ‘zijn’, ‘is‘, ‘betekent’ …

• “Jij bent geweldig!”
• “Dit hoofdstuk is eenvoudig.”

5. Bewustzijn

Te herkennen aan woorden die weergeven hoe wij met onze zintuigen onze ervaringen verwerken. Luister naar woorden zoals ‘zien’, ‘horen’, ‘voelen’, ‘ruiken’, ‘proeven’, ‘denken’, ‘weten’, ‘realiseren’, ‘bewust zijn van’ ...

• “Hij ruikt pannenkoeken.”
• “Hij is zich bewust van de gevolgen.”
• “Zij ziet haar kansen.”

6. Tijd

Te herkennen aan woorden die een tijdskader in zich hebben. Woorden die het verleden, heden en de toekomst aan geven. Luister naar de tijd van het werkwoord en woorden zoals ‘stop’, ‘nu’, ‘nog’…

• “Zij deed haar best.”
• “Zij doet haar best.”
• “Zij zal haar best gaan doen.”

7. Bijwoord / bijvoeglijk naamwoord

Te herkennen aan woorden die iets van een werkwoord (bijwoord) of van een zelfstandig naamwoord (bijvoeglijk naamwoord) zeggen. Luister naar die woorden die details toevoegen aan werkwoorden en zelfstandige naamwoorden.

• “Ik ga hard werken aan dat mooie muziekstuk.”

8. Of (keuze)

Te herkennen aan woorden die een keuze weergeven. Zoek naar het woord ‘of’ . 

• “Ga jij dit zelf doen of zal ik het doen?”
• “Doe je dit nu of morgen doen?”

9.   Ordinaal (orde)

Te herkennen aan alle woorden die een rangorde weergeven. Luister naar lijsten, nummers, opsommingen, opeenvolgingen, …

• “In de derde ronde worden we zeker eerste.”
• “Dit is de negende vooronderstelling van taal.”

Stuur me het volledige artikel per email in PDF formaat